Het MSTC hoort bij het Maritiem Instituut Willem Barentsz van NHL Stenden en fungeert als nationaal simulatortrainingscentrum voor Nederlandse zeevaartscholen. Jaarlijks trainen er ongeveer 800 mbo- en hbo-studenten en zo’n 400 cursisten uit het werkveld. In de simulatorruimtes staan grote schermwanden, pc-clusters en projectoren. Dat levert een stevige interne warmtelast op, terwijl in aangrenzende lokalen en kantoren juist vraag naar verwarming ontstaat. Harold van den Oever is Senior Lecturer in Marine Engineering bij NHL Stenden en brengt advies uit over de klimaatinstallaties binnen de organisatie. Hij ziet een link tussen het binnenklimaat van de trainingslocatie en de maritieme wereld: “Hier geldt hetzelfde principe als op een schip: het proces mag nooit stilvallen. Ofwel: het schip moet blijven varen.”
Opnieuw een betrouwbaar systeem
Het gebouw stamt uit 1993. Oorspronkelijk zorgden splitunits voor koeling en een cv-ketel in combinatie met traditionele radiatoren voor verwarming. “Aan de ene kant koelden we, terwijl we aan de andere kant verwarmden. Dat voelde als energie weggooien”, legt Van den Oever uit.
Eind 2003 stapte MSTC daarom over op Mitsubishi Electric VRF R2 met warmteterugwinning, geleverd door Alklima. Eén buitendeel voedde 21 binnendelen, gekoppeld aan een gebouwbeheersysteem (GBS) voor centrale monitoring en tijdschema’s. De praktijk bevestigde de keuze.
Tot de zomer van 2025 klokte het systeem bijna 100.000 draaiuren, met slechts twee storingen in 22 jaar. Van den Oever: “Een beter bewijs van betrouwbaarheid kun je bijna niet krijgen. Daarom kozen we na 22 jaar weer voor een systeem van Mitsubishi Electric.”
Nieuwe eisen vragen om hybride stap vooruit
Sinds 2019 breidde het MSTC uit met circa 60% extra vloeroppervlak en nieuwe simulatoren. Toen kwam er al een extra buitendeel bij. Voor de begane grond en eerste verdieping volgde in 2025 een complete vervanging. Niet omdat het oude systeem faalde, maar omdat nieuwe milieueisen en beleid van NHL Stenden minder koudemiddel in verblijfsruimtes vereisten. “We wilden minder koudemiddel en een lagere GWP-impact”, licht Van den Oever toe. “HVRF past daar precies bij.” De keuze viel op Mitsubishi Electric City Multi HVRF (Hybride VRF). Buiten circuleert koudemiddel, binnen zorgt water voor het transport van warmte en koude. Daardoor daalt de hoeveelheid koudemiddel in het gebouw flink, terwijl het warmteterugwinprincipe intact blijft.
Het watergedragen karakter levert nog een extra voordeel op. De binnendelen zijn compacter dan voorheen. Daardoor konden ook de kleinste instructeursruimtes een eigen unit krijgen. Van den Oever legt het uit: “Voor die hokjes van twee à drie vierkante meter was een standaard unit vroeger gewoon te groot. Nu hangt er wél eentje, en hij regelt zo fijn dat het meteen comfortabel blijft.”
Naar HVRF producten
Werken op een eiland met een strak vakantieraam
Installateur Equans Leeuwarden, met Harmen Dijkstra als projectverantwoordelijke, kreeg een duidelijke randvoorwaarde mee: geen lesuitval. “We planden het werk in twee vakanties,” vertelt Dijkstra. “In mei zetten we buiten de nieuwe units op en brachten we het leidingwerk alvast naar binnen. In de zomervakantie haalden we het oude systeem weg en bouwden we binnen alles op.”
Daarbovenop kwam de eilandlogistiek. Monteurs en materiaal moesten rond bootritten en volle vakantieafvaarten bewegen. “Even iemand naar Terschelling sturen lukt niet op ieder moment, zeker niet met een bus of materialen erbij.” Ook boven plafonds wachtte de uitdaging van weinig ruimte, maar wél dikkere waterleidingen. “Dat vroeg echt puzzelwerk. Het team dacht vooruit en werkte het netjes weg.”
Slimme specials maken het verschil
Samen met Alklima en Equans werkte het MSTC aan extra optimalisaties. In de Main Equipment Room (MER), waar servers en computers continu warmte produceren, kwam een aparte splitunit die buiten lestijden koelt. Daardoor hoeft het hoofdsysteem niet 24/7 te draaien, maar vooral tijdens lesuren. Dat verlaagt het aantal draaiuren fors en verlengt naar verwachting de levensduur van de installatie.
Ook het koelingsconcept rond de schermen kreeg op basis van een hersenspinsel van Van den Oever een upgrade. Koele lucht blaast laag achter de schermwanden in via verdringingsroosters. Daardoor treedt de natuurkundige eigenschap van warme lucht die opstijgt nog sneller in werking. Gert Veurink, consultant bij Alklima: “Dat stukje vernuft werkt zó goed dat we het nu ook in andere simulatorruimtes meenemen.” Restwarmte uit simulatoren en de MER stroomt bovendien doelgericht naar lesruimtes, kantoren en de simulatorhal. Zo benut het MSTC energie die anders zou verdwijnen. Bij deze optimalisaties is bovendien rekening gehouden met de benodigde voorbereiding voor GACS (Gebouw Automatisering en Controle Systeem), waardoor het systeem vrijwel direct aansluitbaar is.
Oplevering met toekomstbestendig comfort
Begin september 2025 rondde het team de klus af. Twee HVRF-buitendelen leveren samen circa 112 kW vermogen en voeden 24 binnendelen op de aangepakte verdiepingen; in totaal telt het complex nu rond de dertig binnendelen. Het bestaande gebouwbeheersysteem bleef leidend, zodat beheerders direct met vertrouwde programma’s verder konden. Na oplevering volgde alleen nog finetuning van enkele ruimtes. Intussen draait het centrum door zoals altijd. Of, in de maritieme termen van Van den Oever: “Het schip vaart. En dat moet het ook blijven doen.”
Lees meer referentieverhalen