De gemeente Almere werkt gericht aan de verduurzaming van haar vastgoedportefeuille. Sporthal Almere-Buiten, gebouwd in de jaren tachtig, vormde een logisch project binnen deze ambitie. Met de vernieuwing van de verwarmings- en warmtapwaterinstallatie wordt een goede stap gezet richting een aardgasvrije toekomst voor dit gebouw. Tegelijkertijd laat het project zien hoe verduurzaming in de praktijk vraagt om maatwerk, zeker wanneer netcongestie een beperkende factor vormt.
Energielabel A++ voor sporthal Almere-Buiten
“Sporthal Almere-Buiten stond aan de vooravond van groot onderhoud”, vertelt Anko Kuyt, projectleider duurzaamheid bij Vastgoedbedrijf Gemeente Almere. “Onder meer de cv-installatie was aan vervanging toe. Een ideaal moment om de complete verwarmings- en warmtapwaterinstallatie te vernieuwen én verduurzamen.”
Voor het verduurzamingsadvies werd TDS Engineering ingeschakeld. “De gebouwschil van de sporthal was reeds verbeterd”, vertelt directeur Bart Ruijs. “Een volgende stap was het realiseren van een toekomstbestendige en all-electric installatie.” Door het bestaande ventilatiesysteem te vervangen door een systeem met warmteterugwinning kon de warmtevraag aanzienlijk worden verlaagd. “Daardoor konden we de bestaande afgiftesystemen blijven gebruiken en werd een warmtepompinstallatie technisch haalbaar”, aldus Ruijs. “Hierbij ging onze voorkeur uit naar de Mitsubishi Electric warmtepompen via Alklima, waarmee we ruime ervaring hebben. De warmtepompen onderscheiden zich door een hoge kwaliteit. Bovendien is de ondersteuning vanuit Alklima uitstekend. Vanaf de productselectie tot en met de ondersteuning tijdens realisatie en inbedrijfstelling. Niet voor niets hebben we in Almere opnieuw voor deze samenwerking gekozen: never change a winning team.”
Warmtapwater zonder onnodige verliezen
De realisatie van de complete verwarmings- en warmtapwaterinstallatie werd verzorgd door Kropman Installatietechniek, dat het ontwerp van TDS Engineering en Alklima zorgvuldig naar de praktijk vertaalde. “Sporthallen vormen vaak complexe verduurzamingsopgaven vanwege wisselend gebruik en korte piekbelastingen”, vertelt Daan Bakker, Consultant bij Alklima/Mitsubishi Electric. “Er wordt doorgaans relatief weinig gedoucht, maar de tapwaterinstallatie moet wel voldoen aan de geldende eisen voor drinkwaterkwaliteit en legionellapreventie. De sporthal in Almere beschikte nog over een traditionele cv-ketel met circulatieleiding. De vraag was om deze installatie te vervangen door een duurzame en toekomstbestendige oplossing met een warmtepomp en boilervaten, die voldoet aan de actuele wet- en regelgeving.
Zo is een circulatieleiding niet langer nodig
Voor de warmtapwaterbereiding leverde Alklima twee cilinder boilervaten van 300 liter, die elk gekoppeld zijn aan een 14 kW Zubadan warmtepomp van Mitsubishi Electric. “De cilinderunits zijn op minder dan tien meter afstand van de kleedkamers geplaatst, waardoor een circulatieleiding niet langer nodig was”, legt Bakker uit. “Door de bron van het warme water vlakbij het afnamepunt te plaatsen, hoeft de circulatieleiding niet meer op tempratuur te worden gehouden. Dit voorkomt onnodige distributie- en warmteverliezen en verlaagt het energieverbruik. Dankzij de nieuwe installatie kunnen zowel de CO2-uitstoot als het energiegebruik aanzienlijk worden teruggebracht. Het resultaat is een oplossing die het verbruik beperkt én duurzame opwekking mogelijk maakt. Het mes snijdt dus aan twee kanten.”
Bekijk de Zubadan warmtepompen
Cascade-opstelling voor meer flexibiliteit
In navolging van de warmtapwaterbereiding werd een warmtepompoplossing gevraagd voor de verwarming van de sporthal. Een cascade-opstelling met zes Mitsubishi Electric Zubadan warmtepompen van 25 kW voorziet sinds kort in de verwarming van de sporthal. “Door meerdere kleinere units te combineren, kunnen we efficiënter inspelen op de warmtevraag en blijven de warmtepompen vaker in een optimaal rendementsgebied draaien”, vertelt Ruijs. “Daarnaast zorgt de opstelling voor extra bedrijfszekerheid. Mocht één unit uitvallen, dan blijft voldoende capaciteit beschikbaar.”
Voorbereid op all-electric
De verwarmingsinstallatie is vooralsnog hybride uitgevoerd, vanwege de beperkingen van het elektriciteitsnet. “Door netcongestie in het gebied kunnen de warmtepompen op piekmomenten en bij buitentemperaturen onder nul niet altijd optimaal draaien”, vertelt Kuyt. “In die situaties ondersteunt de bestaande cv-ketel de installatie. Daarmee blijven de bedrijfszekerheid en het comfort gegarandeerd.” Een netverzwaring is inmiddels gerealiseerd. “Het contractvermogen moet nog worden opgehoogd”, aldus Ruijs. “Zodra dit is afgerond, kan de installatie volledig all-electric functioneren.”
Meer over cascade-opstellingen
Referentie